DE OVERGANG: MENOPAUZE EN PENOPAUZE

Zowel mannen als vrouwen kunnen overgangsklachten krijgen. Bij vrouwen noemen we dat de menopauze en bij mannen de penopauze

Natuurlijke menopauze 

59920827 - women experiences uncomfortable symptoms, hot flashes, irritability,depression,poor memory,joint pain,dizziness,headache,throbbing,and dry eyes during menopause and premenopause.Vanaf de eerste menstruatie (menarche) begint de vruchtbare periode voor de vrouw. Deze periode wordt afgesloten met de menopauze (men = maand; pausis = ophouden). De menopauze is in principe de laatste menstruatie en dus niet een hele periode van bijvoorbeeld jaren. Op het moment dat de laatste menstruatie plaats vindt is het natuurlijk niet zeker dat deze ook daadwerkelijk de laatste is. Vandaar dat men pas na een jaar zonder te menstrueren zeker weet dat die van een jaar geleden de laatste was.

In de periode voor de menopauze neemt de regelmaat (cyclus duurt korter of wordt overgeslagen) en de hoeveelheid bloedverlies af. De periode rondom de menopauze noemt men de perimenopauze (peri = rond(om)) oftewel climacterium. De perimenopauze duurt van enkele jaren voor de menopauze tot 1 jaar na de menopauze (dus laatste menstruatie). Na de menopauze begint de postmenopauze.

De menopauze kan normaliter vanaf het 46e levensjaar plaats vinden, maar vindt gemiddeld rondom het 50e levensjaar plaats. Indien de menopauze voor het 46e levensjaar plaats vindt en dat zien we steeds vaker dan spreken we van een vroegtijdige menopauze.

De reden voor deze ontwikkelingen en levensfasen is dat de eierstokken steeds minder gevoelig worden voor hormonen die deze stimuleren. Tijdens elke menstruatie reageren de eierstokken op bepaalde hormonen en ontstaat er een eisprong. Tijdens de overgang zijn de eierstokken steeds minder gevoelig voor hormonen van de hypofyse (luteïniserend en follikelstimulerend hormoon) en produceren ze zelf daarom ook steeds minder hormonen (oestrogeen en progesteron). De afname van deze hormonen veroorzaken de klachten die tijdens de overgang optreden.

De overgang (menopauze) is dus in feite geen ziekte maar een natuurlijk proces in het leven van elke vrouw. 

Progesteron

Productie: vooral tijdens menstruatie (corpus luteum) en zwangerschap (placenta), beetje door bijnierschors.

Functies:

  • Zorgt ervoor dat cellen van het baarmoederslijmvlies goed uitrijpen, waardoor de bevruchte eicel goed kan innestelen.
  • In het eerste deel van de zwangerschap cruciaal voor het in stand houden van de zwangerschap.
  • Het zorgt voor verslapping van spierweefsel zoals in de baarmoeder.
  • Maakt rustig,
  • Helpt om de slaapkwaliteit te verbeteren.
  • Verhoogt de lichaamstemperatuur een klein beetje.

Te veel veroorzaakt o.a.: vermoeidheid / dufheid, depressie, hoger risico op atherosclerose / borstkanker / infarct / bloedproppen

Te weinig veroorzaakt o.a.: rusteloosheid / onrust, slapeloosheid, hoofdpijn, oedeem, minder libido

Oestrogeen

Productie: eierstokken, bijnieren, vetweefsel en tijdens de zwangerschap (placenta)

Functies:

  • stimuleert de ontwikkeling en ‘onderhoud’ van de baarmoeder, vagina, borsten, geslachtsorganen, heupen en andere vrouwelijke kenmerken.
  • draagt bij aan het soepel houden van de vaginawand.
  • draagt bij aan het libido.
  • zorgt ervoor dat de samenstelling van het baarmoedermondslijm verandert, hetgeen de passage van de zaadcellen naar de baarmoederhals gemakkelijker maakt.
  • stimuleert de aanmaak van botweefstel.
  • houdt de huid stevig.
  • beheert de cholesterol spiegel.
  • regelt de lichaamstemperatuur.

Te weinig veroorzaakt o.a.: te weinig calcium in botten, slecht cholesterol gehalte, opvliegers.

Te veel veroorzaakt o.a.: minder seksueel verlangen, depressie, nervositeit, gespannen borsten, hoger risico op infarct / galstenen / incontinentie.

Vroegtijdige menopauze

Een vroegtijdige menopauze (of climacterium praecox) is een menopauze die plaats vindt voor het 46e levensjaar. Als de oorzaak al bekend is dan kan deze erfelijkheid, endorfineproblematiek, voeding (een vrouw in Afrika die authentieke voeding eet heeft geen menopauze), een auto-immuunziekte of roken zijn. Door ons westers voedingspatroon beginnen meisjes al op vroege leeftijd te menstrueren met het gevolg dat ze al vroeg in de menopauze zijn. Een vroegtijdige menopauze verschilt qua klachten niet met een natuurlijke menopauze. De extra complicatie is echter dat het lichaam minder lang bepaalde hormonen maakt waardoor de kans op botontkalking en hart- en vaatziekten toe neemt.

Niet-natuurlijke menopauze

Een niet-natuurlijke menopauze wordt veroorzaakt als beide eierstokken verwijderd worden (operatie) of dusdanig beschadigd raken dat ze niet meer functioneren (chemotherapie, bestraling). Als één eierstok wordt beschadigd of verwijderd dan kan de andere eierstok nog voldoende hormonen produceren om de andere te compenseren. Ook als de baarmoeder verwijderd wordt dan zal er geen niet-natuurlijke menopauze intreden. Wel stopt dan natuurlijk de menstruatie maar omdat de eierstokken nog wel hormonen blijven produceren gaat de ontwikkeling wat betreft de menopauze nog op een natuurlijke manier. Een bijkomend probleem is vaak dat de overgang plotseling en abrupt (binnen enkele dagen) ontstaat in plaats van geleidelijk. Daardoor zal het lichaam heftiger reageren.

Klachten tijdens de overgang (menopauze)

De overgangsklachten kunnen al jaren voor de overgang ontstaan. Vanaf het begin van de perimenopauze kunnen korte, middellange en lange termijn problemen ontstaan. Het is niet zo dat alle genoemde klachten daadwerkelijk optreden bij elke vrouw. Elke vrouw heeft weer andere klachten afhankelijk van verschillende factoren. Ook is het zo dat de intensiteit van de klachten erg varieert.

Korte termijn problemen

  • Opvliegers – Ongeveer 75% van de vrouwen heeft last van opvliegers: plotseling rood en warm worden van de huid gepaard met transpireren. Meeste vrouwen hebben meer dan 1 jaar, 25- 50% meer dan 5 jaar last van deze klachten. Deze aanvallen duren ergens tussen de 0,5 en 5 minuten en worden vaak gevolgd door koude rillingen. Ze stoppen aan het einde van de perimenopauze. Door de veranderingen van de hormoonspiegels krijgt het lichaam als het ware het signaal dat het kouder is dan in werkelijkheid. Daardoor reageert het lichaam met warmte en daarna weer als tegenreactie met koude rillingen.
  • Nachtelijk zweten – Vaak moeten deze vrouwen ’s nachts behoorlijk zweten.
  • Jeuk – Soms op bepaalde plekken, soms op de hele huid kan een vrouw last hebben van jeuk (soms zelfs het gevoel alsof mieren onder de huid zitten).
  • Mentaal/emotionele klachten – Vrouwen kunnen snel geïrriteerd zijn, emotioneel worden, last hebben van stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en slapeloosheid en kunnen nerveuzer worden. Uiteraard is er sprake van een wisselwerking: door het gebrek aan slaap neemt de geïrriteerdheid toe.
  • Slapeloosheid – Veel vrouwen hebben last van slapeloosheid.

Middellange termijn klachten

  • Blaasklachten – De vrouw kan meer last krijgen van blaasontstekingen of krijgt meer problemen met het onder controle houden van de blaas (meer incontinentie). 
  • Vaginale klachten – De vagina kan droger worden en/of sneller gaan ontsteken. Daardoor zal pijn optreden tijdens de geslachtsgemeenschap.
  • Verzakking – Door gebrek aan bepaalde stoffen in het weefsel wordt het slap en gaat het verzakken. Daardoor ontstaat een grotere kans op een prolaps of andere klachten.
  • Pijnlijke gewrichten – Gewrichten worden wat stijver en gaan wat meer pijn doen.

Lange termijn klachten

  • Botontkalking – Botontkalking kan (osteoporose) een probleem zijn wat ontstaat tijdens en na de overgang door afname van het hormoon oestrogeen. Door botontkalking worden de botten zwakker en is de kans op een botbreuk dus groter. Factoren die het risico verhogen zijn: roken, veel alcohol drinken, corticosteroïden gebruiken, tenger postuur, blanke huid, weinig bewegen, weinig calcium binnen krijgen.
  • Hart- en vaatklachten – De kans op hart- en/of vaatziekten neemt toe doordat bepaalde hormonen (oestrogeen) niet meer voldoende worden aangemaakt waardoor het cholesterol gehalte stijgt. Een vroegtijdige overgang kan voor extra grote risico’s zorgen, vooral wat betreft de lange termijn klachten.

Penopauze (midlife crisis)

Ook mannen kunnen last krijgen van een soort menopauze. Alleen noemt men dat dan een penopauze of midlife crisis. Deze penopauze kan tussen het 45e en 55e levensjaar plaats vinden. Ten opzichte van de menopauze ontwikkelt zich de penopauze langzamer. Het testosteron gehalte neemt af waardoor ‘mannelijke kwaliteiten’ minder worden. Dit probeert men vaak te compenseren door bijvoorbeeld dure dingen te kopen, vreemdgaan met een veel te jonge vriendin, motor te gaan rijden, te gaan sporten, sociale activiteiten te ontplooien, etc. Veel mannen realiseren zich in deze periode ook vaak dat ze waarschijnlijk niet meer dat zullen bereiken wat ze graag zouden willen bereiken.

Klachten tijdens de penopauze kunnen zijn:

  • Depressie
  • Afname seksuele verlangens (libido)
  • Meer nerveus gevoel
  • Opvliegers
  • Onzekerheid
  • Prostaat problemen (deze vergroot waardoor meer aandrang om te plassen)

Behandeling 

50276785 - empty nesters

Thalamo heeft veel ervaring met de behandeling van hormoon gerelateerde klachten. Voor u de keuze of u een oorzaak en/of symptoom gerichte behandeling wilt. We starten met een intake gesprek gevolgd door een bloed, urine en speekselonderzoek. Het is heel belangrijk om alles te meten want u kunt van een bepaald hormoon te veel of te weinig aanmaken maar het kan ook zo zijn dat u ze niet goed kunt afbreken. Als we de resultaten van deze onderzoeken binnen hebben starten we met een individueel behandelplan.

Thalamo behandeld de volgende mannen- en vrouwenklachten: Acne, afwijkende uitstrijkjes, alopecia androgenetica (haarverlies), baarmoederhalskanker, bacteriële vaginose, blaasontsteking, borstkanker, cellulite, cystes in de eierstokken, endometriose, hart- en vaatziekten na de menopauze, hypermenorroe (menstruatiebloedingen), lactatieproblemen, lichen sclerosus (huidaandoening), lipoedeem, masthopathie (pijnlijke borsten), menstruatiepijn, migraine, misselijkheid in de zwangerschap, myomen (vleesbomen), osteoporose, overgangsklachten, pcos, pms, pijn bij het vrijen, pijnlijke eisprong, poliepen in de baarmoeder, postpartum thryreoïditis (trage schildklier na zwangerschap), tekort aan seksueel verlangen, urineverlies, vaginale droogheid, vaginale schimmelinfectie, verzakking, vruchtbaarheidsproblemen, zwangerschapsdepressie, zwangerschapsdiabetes, zwangerschapsmasker (melasma), erectie- en libidoproblemen, vruchtbaarheidsproblemen, zwak zaad, plasklachten, en prostaatklachten.