‘Het is onvoorstelbaar hoeveel er over endorfinen en exorfinen al wetenschappelijk is aangetoond, maar hoe weinig daarvan bekend is’

‘Exorfinen zitten ook in onze boterham met kaas, waarvan we denken dat die gezond is’

Orthomoleculair therapeut Michael van Gils:

‘Het endorfinesysteem bepaalt onze gezondheid.’

Reuma, MS, ME, depressiviteit, dementie, psychoses, schizofrenie, kanker, de ziekte van Crohn, colitis. Uiteenlopende ziekten met één en dezelfde onderliggende oorzaak: een verstoord endorfinesysteem. Dat zegt Michael van Gils (44) die (promotie)onderzoek doet naar de invloed van het menselijk endorfinesysteem op het immuunsysteem. ‘Tachtig procent van alle ziekten is op te lossen door het endorfinesysteem weer in orde te brengen’, is zijn overtuiging.

Endorfine is vooral bekend als het ‘gelukshormoon’ dat vrijkomt na een rondje hardlopen. Maar er zijn heel veel verschillende endorfinen. Elk heeft zijn eigen invloed in het lichaam. “We kennen nu honderd processen in het lichaam die door endorfines worden aangestuurd”, vertelt Michael van Gils, directeur van Thalamo, centrum voor preventieve, innovatieve en orthomoleculaire geneeskunde in Eindhoven. “Maar het zijn er misschien wel duizend. Toch geeft wat we nu weten voldoende aanleiding om te geloven dat het endorfinesysteem voor een belangrijk deel onze gezondheid bepaalt.”

Dat zit zo: “Op de wand van elke cel zitten opioïde-receptoren: ‘poortjes’ die opioïden naar binnen laten”, legt hij uit. “Er zijn lichaamseigen opioïden: endorfine en endomorfine. En lichaamsvreemde opioiden: exorfinen en morfine. Beide hechten zich aan de receptoren van het endorfinesysteem. De lichaamsvreemde opioiden gedragen zich als een concurrent van de lichaamseigen opioïden. Hierdoor vermindert de werking van het endorfinesysteem en alle functies die daaraan gekoppeld zijn.”

‘Grootste bedreiging’

endorfinen exorfinen“Van de lichaamsvreemde opioïden vormen exorfinen de grootste bedreiging voor ons endorfinesysteem”, vervolgt Van Gils. “Het zijn morfine-achtige eiwitten uit voeding die in ruime mate voorkomen in koemelk, gluten,soja en spinazie en in zeer beperkte mate ook in maïs en eieren. Exorfinen zitten dus in onze boterham met kaas, waarvan we denken dat die gezond is.”

De opioïde-receptoren aan de wand van de cel zien exorfinen aan voor gewone, lichaamseigen endorfines. Zo komen ze de cel in. Wanneer er teveel exorfinen de cel in willen, sluit ‘de poort’ om de cel te beschermen tegen een overdosis. Goede, noodzakelijke endorfines kunnen vervolgens onvoldoende of niet meer naar binnen. Op dat moment raakt het endorfinesysteem ontregeld. Met uiteenlopende klachten tot gevolg. “Bij een gezonde spijsvertering worden exorfinen gewoon afgebroken in de darmen”, vertelt Van Gils. “Dan komen ze niet de cel in. Maar mis jij het DPP IV-enzymen, dan veroorzaken exorfinen ontstekingen en uiteindelijk kleine gaatjes in de darmen. Zo komen ze in je bloed en zelfs in je hersenen terecht. Daar kunnen ze zenuwcellen beschadigen, (auto) immuunreacties veroorzaken en ontstekingen in de hersenen tot gevolg hebben.”

Ook het ontgiftingssysteem van de lever – aangestuurd door het endorfinesysteem – werkt dan niet meer optimaal. Van Gils: “Schadelijke stoffen worden niet goed afgebroken en blijven achter in het lichaam. In een groot regulier onderzoek onder vrouwen met borstkanker, werd een belangrijke ontdekking gedaan. Het vetweefsel in de borsten van al deze vrouwen bevatte een abnormaal hoog gehalte aan toxische stoffen. Opvallend, vonden de onderzoekers, maar zoeken naar de oorzaak hiervan bleef achterwege. Die zou kunnen liggen in een haperend ontgiftingssysteem. Ook het afvoeren van zuren in het lichaam gebeurt onvoldoende wanneer de lever niet goed functioneert. Verzuring – dat wist Moerman ook – verhoogt de kans op kanker.”

Opzienbarende resultaten van exorfinen en endorfinen

Dat exorfinen schadelijk zijn voor de gezondheid is al zeker twintig jaar bekend. België en Nederland lopen in kennis hierover achter op Noorwegen en Amerika waar meer onderzoek is gedaan naar de werking van exorfinen. Inmiddels staat wetenschappelijk vast dat ze werken als endorfine-imitators, die de gevoeligheid van endorfine, dopamine en insuline verlagen. Ook verhogen ze de (aanmaak van) stresshormonen en verlagen ze de weerstand tegen infecties en kanker, volgens Van Gils.

Lange tijd was het onmogelijk bij patiënten vast te stellen of er inderdaad sprake is van een verstoord endorfinesysteem. Vijf jaar geleden is in Noorwegen een machine in gebruik genomen die uit de urine van patiënten de exorfine(n) filtert en het exorfinegehalte nauwkeurig meet. Dat was een grote doorbraak. Voortaan is met een relatief eenvoudig urineonderzoek vast te stellen welke voeding iemand beter kan laten staan. Niet omdat hij er allergisch op reageert, maar omdat hij de exorfinen uit bijvoorbeeld koemelk niet afbreekt en er daardoor een stapeling van exorfinen in zijn lichaam ontstaat met een verstoord endorfinesysteem tot gevolg.

Diabetes type 1

Het is zijn eigen ziektegeschiedenis, die Michael van Gils, van oorsprong sport- en gezondheidsinstructeur en politierechercheur, op het spoor bracht van de orthomoleculaire geneeskunde. Vijftien jaar geleden kreeg hij de diagnose diabetes type 1, een aandoening die betekent dat zijn lichaam geen insuline meer aanmaakt.

Toch injecteerde hij nooit insuline, zegt hij. In plaats daarvan volgde hij het advies op van een bevriende arts, die zei: stop met gluten, minder met suiker en neem een paar goede supplementen.

Tijdens zijn eerstvolgende bezoek aan het ziekenhuis constateerde de internist tevreden dat zijn bloedsuikerspiegel prima in orde was.

“De internist vond het merkwaardig. Zelf geloofde ik het eerst ook niet”, zegt hij. Inmiddels heeft hij een theorie. “De heersende opvatting is dat de insulineproducerende cellen bij diabetes type 1 vernietigd zijn door een verkeerde reactie van het immuunsysteem. Ik denk echter dat de cellen uitgezet zijn, en dat je de ziekte kunt omkeren als het lukt om de cellen weer ‘aan’ te zetten.” Hij vervolgt: “Of ik heb een foute diagnose gehad. Maar ik had wel alle symptomen die bij diabetes horen. Bloedsuikerwaarden van 20, voortdurend dorst, veel plassen.”

Rode draad

Zijn persoonlijke geschiedenis zorgde ervoor dat hij beroepsmatig een andere weg insloeg. Hij volgde opleidingen over voeding en gewicht en orthomoleculaire geneeskunde en werd onderzoeker en therapeut bij de Linus Pauling kliniek. Sinds een paar maanden is Van Gils directeur van Thalamo, een centrum waar hij met een immunoloog, een psychiater, een neuroloog en een huisarts de oorzaak van ziekten probeert op te sporen door onder andere het exorfinengehalte in de urine te meten.

Van Gils bestudeerde inmiddels 1290 reguliere onderzoeken over de werking van het endorfinesysteem. Hij is verrast over wat wetenschappelijk is aangetoond. Omdat de ‘rode draad’ tussen de losse uitkomsten nog ontbrak, brengt hij die zelf aan. Veel van zijn kennis draagt hij via lezingen over aan artsen en patiënten in Nederland.

Tijdens de voorbereidingen van een lezing werd van Gils door een professor gevraagd om te promoveren op de relatie tussen het endorfinesysteem en het immuunsysteem. Daar is hij nu mee bezig. “Tijdens mijn onderzoek, dat nu vier jaar duurt, ontdekte ik hoe het komt dat mijn insulinegehalte op peil bleef, nadat ik glutenvrij ging eten. Het endorfinesysteem blijkt voor 26,7 procent verantwoordelijk te zijn voor de insulineaanmaak in het lichaam.”

AD(H)D

“In onze kliniek hebben we inmiddels opzienbarende resultaten gezien”, vertelt hij. “Bijvoorbeeld bij kinderen met AD(H)D. In 2,5 jaar heb ik zo’n 1200 kinderen behandeld. Bij 80 procent zijn de resultaten zeer positief. En dat met voornamelijk aangepaste voeding. Ook een ziekte als MS is goed te behandelen door het endorfinesysteem weer in balans te krijgen. Zelfs de gevolgen van de ziekte zijn dan te behandelen. Het lijkt erop – hoewel ik dat niet kan bewijzen – dat de beschadigde zenuwen zich voor een deel herstelden, waardoor een patiënte in een rolstoel inmiddels weer loopt!”

“Ik ben zelf ook verrast door deze resultaten, maar ook nuchter omdat er nog veel onderzoek gedaan moet worden. Het boeit me en maakt dat ik me nog gemotiveerder inzet om de werking van het endorfinesysteem te doorgronden.” 

Van Gils schat dat zo’n tachtig procent van alle ziekten is op te lossen door het endorfinesysteem weer in balans te brengen. Dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn. “Het is ook ongelooflijk”, beaamt hij. “Maar er worden zoveel verschillende processen in het lichaam aangestuurd door het endorfinesysteem – het ontgiftingssysteem van de lever, de hormoonhuishouding, de psyche – dat het ook veel verschillende ziekten kan veroorzaken wanneer het ontregeld raakt. Het is onvoorstelbaar hoeveel hiervan al wetenschappelijk is aangetoond, maar hoe weinig daarvan bekend is.”

Hoe verklaart hij dat? “In Noorwegen is het al meer bekend dan in ons land. De Noorse arts Reichelt deed dertig jaar onderzoek naar het menselijk endorfinesysteem. Hij ontdekte de link met allerlei psychische stoornissen, zoals depressiviteit, schizofrenie, dementie en AD(H)D. De Noorse overheid financiert deze onderzoeken. In ons land doet de overheid dat niet en er is geen enkele andere partij in geïnteresseerd. Want al is het voor de geneeskunde buitengewoon boeiend, commercieel gezien is het niet interessant. Een verstoord endorfinesysteem breng je weer in balans met een magnesiumsupplement, enzymen, een (tijdelijk) goedkoop medicijn en vooral: aangepaste voeding. Daar loopt de farmacie wereldwijd niet warm voor.”

Thalamo

Thalamo, preventieve, innovatieve en orthomoleculaire geneeskunde is een overkoepelende organisatie waarin Michael van Gils samen met arts Ashwyn Schotborg spreekuren verzorgt met betrekking tot endorfineproblematiek. “Thalamo is het Griekse woord voor een deurloze ruimte in huis”, legt Michael uit. “Dat symboliseert onze toegankelijkheid, zowel voor de reguliere als de complementaire geneeskunde.”

Thalamo heeft spreekuren in Haarlem, Amsterdam en Eindhoven. (Huis)artsen, immunologen, psychiaters en psychologen kunnen doorverwijzen naar Thalamo.

[shareaholic app=”share_buttons” id=”24982208″]